2017 жылғы ұқсас мерзіммен салыстыру бойынша 2018 жылғы 9 айға арналған Қазақстан Республикасы Қан қызметі қызметінің негізгі көрсеткіштерінің мониторинг талдауы

 

 

            

Жедел медициналық көмектің тиімділігі, қорытындысы азаматтардың денсаулық көрсеткішінің жақсаруы  болып саналатын медицинаның түрлі бағыттарында жаңа технологияны енгізу қан қызметінің дамуымен де байланысты.

                

БҚО-ның  трансфузиологиялық  қызметін ОҚО медициналық ұйымдардың 15 аудандық және 10 қалалық трансфузиология кабинеттері арқылы  ұсынады.

           

Барлық өндірістік қызмет және медициналық ұйымдарды қан және оның құрамымен қамтамасыз ету облыстық қан орталығына жүктеледі.Трансфузиология кабинеттері  – трансфузиологиялық көмек көрсетілетін МҰ құрылымдық бөлімі болып саналады. Трансфузиология кабинеттерінің негізгі мақсаты мен міндеті – ауруларға трансфузиялық көмектің уақытында және сапалы ұйымдастырылуын қамтамасыз ету.

        

Дамудың сыртқы негізгі факторы –медициналық ұйымдардың қажеттілігі негізінде қызметті жоспарлау.

 

 

Донорлар мен донациялар.  

 

Қан беру санының қысқаруына жалпы беталысы сақталады.  2018 жылғы  9 айда қан және оның компоненттерін тапсыру үшін  9002 адам қатысты, бұл 2017 жылғы ұқсас мерзіммен салыстырғанда 9,1% аз (9895 адам).

 

Олардың ішінде донациялау дейінгі кезеңде 17,8% шеттетілген (1600 адам), 2017 жылғы ұқсас мерзімде  18,6% шеттетілді  (1846 адам).

 

Донорлықтан шеттетудің себебі: дәрігердің қабылдауында 23,1 %  тұлға шеттетілген (2017 жылғы 9 айда 31,6%;    әлеуетті донорлардың  0,6% өз қарсылықтарын білдірген (2017 жылғы 9 айда 0,43%); БАДО бойынша  13,1% шеттетілген (20167 жылғы 9 айда  16,8%). Донорлар арасында, БАДО бойынша абсолютті қарама қайшылық деректер базасында тұрған шеттетілген тұлғалар 84,3%  құрады (2017 жылғы 9 айда 85,5%).  2018 жылғы 9 айда бастапқы зертханалық зерттеулер нәтижесі бойынша донациядан шеттетілгендер 60,6% құрады (2017 жылғы  тиісті мерзімде 49,2%), бұл АлАТ эскпресс тестілеу әдісінің енгізуіне байланысты. Басқа себептер бойынша шеттетілгендер 2,2% құрады (2017 жылғы 9 айда 1,9%).

 

Есеп беріп отырған мерзімде республика бойынша донациялауды жүзеге асыратын донорлардың саны 5644 адамды құрады, бұл болса 2017 жылғы 9 айдағы көрсеткіштен (6318) 11% (- 674) аз.

 

Алғашқы донорлар үлесі есеп беру кезеңінде 22,7% (1279), 2017 жылға қарағанда 20,3% (1284) құрады.

 

Қан және оның компоненттерінің донациясының жалпы саны 2018 жылғы  9 айда 7402 құрады, ол 2017 жылға қарағанда 8% (-647 донация) аз болды.

 

Донация құрылымында қанды донациялау үлесі 1% артты және 85,6% қарсы 84,6% құрады; жасушалар донациялаудың саны 2017 жылмен салыстырғанда 4,1% өсті және 9,4% қарсы 5,3% құрады; плазма донациясының үлесі 2017 жылғы 9 айдағы көрсеткіштен 10% қарсы 5% төмендеді және 5% құрады.

       

 Бұл ретте, плазмаферез процедурасының барлық санынан аппараттық плазма дайындау үлесі республика бойынша 5,7% өсті және 2017 жылғы 94% қарсы 99,7% құрады. Батыс Қазақстан обласы плазмаферез процедурасының барлық санынан аппаратты плазмаферез үлесі 100 % құрады.

 

Өтеусіз донациялардың меншікті салмағы 100%.

 

Көшпелі жағдайдағы донация үлесі 2017 жылға 14% қарағанда 2018 жылғы 9 айда 15% құрады.

 

Донация санының мың адамға шаққанда орта есеппен республикалық көрсеткіші 2018 жылғы 9 айда 24,6%, 2017 жылғы 10 қарсы 39,6% құрады.

 

1-кесте. 2018 жылдын 9 айға арналған ҚР бойынша донация көрсеткіштері.

 

Қан және оның компоненттерін дайындау.

 

Дайындалған және қайта өңделген донорлық қанның мөлшері есеп беру кезеңінде 3,7% азайды және 2017 жылғы 9 айдағы 5502,6 литр көрсеткішіне қарағанда  5707,0литр құрады. Өңделген қанның мөлшерінің азаюы қан және оның компоненттерін донациялау мөлшерінің төмендеуіне байланысты.

 

Құрамында эритроциттер бар орталар 2017 жылғы 9 аймен салыстырғанда (6335дозаға қарсы 6802 доза) 7,4%  аз.

 

Тромбоциттер және плазмалар алу үшін 100% аппараттық методы қолданылады.

 

Есеп беру кезеңінде республика бойынша орта есеппен алынған тромбоциттердің барлық санынан дайындалған аферездік тромбоциттердің үлесі  43%  ұлғайды (1198 дозаға қарсы 683 доза).

 

Плазма 2017 жылмен салыстырғанда 21% аз дайындалды (6946 дозаға қарсы 8411 доза).

 

2 - кесте.  2018-2017 жылдардағы 9 айға арналған қан өнімдерін өндіру.

 

 Дайындалған плазмалардың жалпы санынан аферездік жолмен алынған плазмалардың үлесі 2018 жылғы 9 айда 9% құрады, ол 2017 жылғы кезеңге сәйкес 10%  төмен.

 

3-кесте. 2017-2018 жылдардағы 9 айға арналған ҚР бойынша плазмаферездің құрылымы

 

Қан компоненттерін өңдеудің қосымша әдістері

Дайындалған лейкофильтирлеген эритроциттердің үлесі есеп беру кезеңінде 31,4% өсті, және 95,5% құрады, 2017 жылға қарағанда 64,1% құрады.

Плазманы лейкофильтирлеу үлесінің көрсеткіші 36,2% өсті және 87,1% құрады, 2017 жылға қарағанда 50,9%.

Есеп беріп отырған мерзімде плазманы вирустазарту үлесінің көрсеткіші лейкофильтрлеумен салыстырғанда 2,8% азайды және 0,6% құрады, 2017 жылы 3,4%.

Лейкофильтрлеумен бірге патогендерден тазату шарасынан өткен тромбоциттердің үлесі 2018 жылғы 100% қарсы 99,7% құрады.

 

Трансмиссивтік инфекциялар скринингі.

2018 жылғы 9 айда трансмиссивтік жұқпаның маркерінің диагностикасының екі кезеңді әдісін қолдану көрсеткіштері (антителді + жұқпалы агент антигендерін анықтауға иммунологиялық әдісін және вирусты РНҚ/ДНҚ анықтауға молекулалық-генетикалық әдісінің қосындысы) 100 % құрады.

 

4-кесте. Донорлық қан үлгілерін 2017-2018 жылдардағы 9 айда инфекцияларға

 

Дайындалған қан және оның компоненттерінен препаратқа құюға және өңдеуге жарамсыз болып танылған донацияның үлесі 2018 жылғы 9 айда 3,8% төмендеді және 4,5% құрады, 2017 жылғы 9 айда 8,3% болды.

 

Медициналық ұйымдарды қауіпсіз қан компоненттерімен қамтамасыз ету.

2018 жылғы 9 айда қанның негізгі компоненттері (эритроциттер, плазма, тромбоциттар, криопреципитат) 2017 жылмен (2017 жылға 11466 дозаға қарағанда 11214доза,) салыстырғанда барлығы 2,25% кем берілді.

Мединциналық ұйымдарға (бұдан әрі-МҰ) берілген құрамында эритроциттер бар компоненттер көлемі 2018 жылғы 9 айда 4,29% (5717 доза, 2017 жылға қарағанда 5962) азайды; сонымен бірге жаңа мұздатылған плазмалардың барлық түрлері 2017 жылмен (4845  дозаға қарағанда 4305 доза) салыстырғанда 12,5% аз берілген, тромбоциттер 44,7% көп берілді (2017 жылғы 659 дозаға қарсы 1192 доза).

2018 жылғы 9 айда МҰ-ға берілген қосымша өңдеуден өткен қан компоненттерінің үлесі республика бойынша орта есеппен мынаны құрады:

- 35,9 % карантинделген ЖМП (50,7%  2017 жылы);

- 13,1% вирустазартылған (17,3% 2017 жылы),

- 100% лейкофильтрленген эритроциттер  (74% 2017 жылы).

100% жағдайда вирустазартылған тромбоциттер 100 % жағдайда МҰ-ға берілген.

 

 

 

5 -кесте. 2017-2018 жылдардағы 9 айға арналған қан компоненттерімен республиканың МҰ қамтамасыз ету көрсеткіштері.

 

Кадрлар.

Қан қызметі ұйымдарында дәрігерлер штатының толықтырылуы 2018 жылғы 9 айда 62% құрады, Республика бойынша 76%.  Орта буын медициналық персоналдар штатының толықтырылуы Батыс Қазақстан облысында 72%.                                                                                                               

Дәрігерлердің толықтырылуының көрсеткіші 4,4% кобейды және 75% құрады, 2017 жылы 70,6%. Орта буын медицина персоналымен жасақталудың көрсеткіші 77% құрады, 2017 жылы 75%.  

Есеп беріп отырған кезеңде 465 ұйым трансфузиялық көмек көрсетті.

443 МҰ (95%) трансфузиология бөлімдері (кабинет) ұйымдасқан.

 

6 - кесте. 2017-2018 жылдардағы 9 айда республиканың МҰ трансфузиология бөлімдерімен (кабинеттер) және транфузиологтармен қамтамасыз етілгені

 

Қорытынды. Қан қызметінің өндірістік қызметі тұтас алғанда қан қызметінің негізгі тапсырмаларын орындауды – қан орталық медициналық ұйымдарын донор қаны және оның компоненттерімен тұтынушылығын қанағаттандыруды қамтамасыз етеді.


1 - кесте

 

 

2017-2018 жылдарғы 9 айға арналған ҚР бойынша

донацияның салыстырмалы көрсеткіштері.  

 

 

 

 

 

Облыс

 

Қан және оның компоненттерінің барлығы

Өтеусіз донацияның салыстырмалы үлесі (%)

Көшпелі жағдайындағы  донацияның салыстырмалы үлесі  (%)

Құюға және қайта өңдеу үшін жарамсыз донацияның  салыстырмалы  үлесі (%)

1000 адамға шаққанда донация

саны

2017ж.

2018ж.

2017ж.

2018ж.

2017ж.

2018ж.

2017ж.

2018ж.

2017ж.

2018ж.

Ақмола

7630

6887

97,9

98,0

6

5,1

3

2,5

10

9,3

Ақтөбе

6718

6991

99,3

99,8

3

11,1

2

2,8

8

8,1

Алматы

11669

9562

96,8

99,5

6

1,4

15

7,1

6

4,7

Атырау

5582

4644

95,7

93,5

12

3,9

14

10,4

9

7,5

Шығыс қазақстан

14169

12810

96,4

98,3

8

12,3

5

4,2

10

9,3

Жамбыл

9307

8225

93,4

92,3

26

36,8

13

8,4

8

7,4

Батыс Қазақстан

8049

7402

100

100

40

24,6

8

4,5

12

11,4

Қарағанды

8622

8289

99,7

100

6

8,3

3

3,3

6

6,0

Қостанай

10195

8986

96,6

97,3

22

40,5

5

3,7

12

10,2

Қызылорда

5186

5774

98,8

99,8

11

16,7

1

1,6

7

7,3

Маңғыстау

5046

4193

95,4

90,2

20

12,3

7

4,0

8

6,3

Павлодар

8772

7246

99,7

100

2

0,4

12

4,3

12

9,6

Солтүстік Қазақстан

5259

5074

89,7

96,2

1

0,6

2

2,5

9

9,1

Оңтүстік Қазақстан

15594

15190

93,5

93,4

7

9,7

7

4,9

5

5,2

Астана қаласының ТҒӨО

25883

25798

85,1

90,2

7

11,7

4

5,2

26

25

Алматы қ. ҚҚО

11715

11057

94,2

95,0

33

29

5

4,4

15

12,1

РҚО

14460

10796

95,4

96,6

31

18,1

3

3,1

ҚР бойынша

173856

158924

95

95,8

14

15

6

4,6

10

9

 

 

 

 

   2-кесте

2017-2018 жылдардағы 9 айға арналған қан өнімдерін өндіру

Облыс

Қан

(л)

Эритроциттер

 (доза)

Плазма

(доза)

Тромбоциттер

(доза)

Крио (доза

2017ж.

2018ж.

2017ж.

2018ж.

2017ж.

2018ж.

2017ж.

2018ж.

2017ж.

2018ж.

Ақмола

4443,4

4150,8

7170

6531

7746

7031

219

362

71

608

Ақтөбе

5129,5

4893,4

5545

4745

7592

7152

614

598

446

228

Алматы

6703,4

5573,5

10905

9251

12052

9862

271

222

 

80

Атырау

2818

2346,2

4871

4513

5419

4733

399

444

702

680

ШҚО

10422,0

9158,9

12707

12197

15299

12709

1117

1361

744

899

Жамбыл

5056,9

4800,1

9065

7805

8982

8629

1336

1077

72

193

БҚО

5707,0

5502,6

6802

6335

8411

6946

683

1198

465

327

Қарағанды

5531,9

5331,4

8458

8122

8621

8230

1030

1015

411

417

Қостанай

6587,3

5432,0

9046

8304

10244

8885

473

274

547

586

Қызылорда

3756,7

3952,9

4474

5279

6265

5985

599

700

 

4

Маңғыстау

2697,0

2131,1

5007

3539

3914

4354

194

243

20

108

Павлодар

4695,3

4702,2

8727

6998

8797

7002

706

322

162

116

СҚО

3700,0

3374,0

4472

4578

5978

5613

483

416

338

688

ОҚО

10724,9

10301,9

13401

14124

17568

15554

1166

1554

651

1665

Астана қ. ТҒӨО

25339,2

24737,3

19519

20661

25780

26110

9205

10537

3735

4880

.Алматы қ. ҚҚО

8371,7

8899,9

10497

9638

12800

10955

1779

2163

229

155

РҚО

13882,7

12097,2

10708

7553

18163

14469

5488

5660

385

85

ҚР бойынша

125567,3

117385,3

151374

140173

183631

164219

25762

28146

8978

11719

 

 

3-кесте

2017-2018 жылдардағы 9 айға арналған ҚР бойынша плазмаферез құрылымы

Облыс

Барлық плазмаферезден аппараттық плазмаферездің

үлесі (%)

Дискреттік плазмаферездің үлесі  (%)

Барлық дискреттік плазмаферезден екі ретті плазмаферездің үлесі   (%)

201.

201.

201.

201.

201.

201.

Ақмола

79

100

21

0

0

0

Актөбе

100

100

0

0

0

0

Алматы

96

100

4

0

0

0

Атырау

63

100

37

0

0

0

ШҚО

76

95,2

24

4,8

92

100

Жамбыл

47

100

53

0

33

0

БҚО

100

100

0

0

0

0

Қарағанды

100

100

0

0

0

0

Қостанай

100

100

0

0

0

0

Қызылорда

100

100

0

0

0

0

Маңғыстау

100

100

0

0

0

0

Павлодар

73

0

27

0

96

0

СҚО

100

100

0

0

0

0

ОҚО

100

100

0

0

0

0

Астана қ. ТҒӨО

100

100

0

 

0

0

Алматы қ. ҚҚО

100

100

0

0

0

0

РҚО

99

99,2

1

0

0

0

ҚР бойынша

 

 

94

99,7

6

0,3

40

27,8

 

 

 

 

 

 

           

4-кесте

 

2017-2018 жылдардағы 9 айға арналған донорлық қан үлгілерінің скринингі

 

Облыс

Клиникалық қолдануға арналған қан компоненттерін өндіруге жіберілген донорлық қан үлгілерін тексеру үлесі

 (%)

ИФТ/ИХЛТ әдісімен донорлық қан үлгілерін скринингілеудің салысытрмалы салмағы  (%)

ПТР әдісімен донорлық қан үлгілерін скринингілеудің салыстырмалы салмағы (%)

ИФТ әдісі

ПТР әдісі

Жабық үлгідегі жүйелерде

Ашық үлгідегі жүйелерде

Жартылай автоматты жүйелерде

Жабық үлгідегі жүйелерде

Ашық үлгідегі жүйелерде

Қол сынамасын дайындау арқылы

2017

2018

2017

2018

2017

2018

2017

2018

2017

2018

2017

2018

2017

2018

2017

2018

1

Ақмола

100

100

100

100

100

100

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

2

Ақтөбе

100

100

100

100

99

100

0

0

1

0

100

100

0

0

0

0

3

Алматы

100

100

100

100

59

99

0

0

41

1

100

100

0

0

0

0

4

Атырау

100

100

100

100

100

100

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

5

ШҚО

100

100

100

100

100

100

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

6

Жамбыл

100

100

100

100

100

94

0

0

0

0

81

99

0

0

19

1

7

БҚО

100

100

100

100

100

100

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

8

Қарағанды

100

100

100

100

100

100

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

9

Қостанай

100

100

100

100

100

100

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

10

Қызылорда

100

100

100

100

100

100

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

11

Маңғыстау

100

100

100

100

92,8

100

0

0

7,2

0

41,3

100

0

0

58,7

0

12

Павлодар

100

100

100

100

100

100

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

13

СҚО

100

100

100

100

93

100

0

0

7

0

100

100

0

0

0

0

14

ОҚО

100

100

100

100

100

100

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

15

Астана ТҒӨО

100

100

100

100

100

100

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

16

Алматы ҚҚО

100

100

100

100

100

97

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

17

Алматы РҚО

100

100

100

100

100

100

0

0

0

0

100

100

0

0

0

0

 

Жиыны

100

100

100

100

97

99

0

0

3

1

95

99,94

0

0

5

0,06

 

 

 


  5-кесте

 

2017-2018 жылдардағы 9 айға арналған қан компоненттерімен медициналық ұйымдарды қамтамасыз ету көрсеткіштері

 

Облыс

Лейкофильтр-ленген эритроцит-тердің  меншікті салмағы (%)

Карантин-делген плазманың меншікті салмағы

 (%)

Лейкофильтр-ленген  карантин-делген плазманың меншікті салмағы

 (%)

Лейкофильтр-ленген

плазманың меншікті салмағы

 (%)

Вирустазар-тылған, оның ішінде фильтрленген в/т плазманың меншікті салмағы

(%)

Лейкофильтр-ленген тромбоцит-тердің меншікті салмағы

(%)

Вирустазар-тылған  тромбоцит-тердің -меншікті салмағы

(%)

Лейко-фильтр-ленген вирустазар-тылған тромбо-циттер-дің  меншікті салмағы

 (%)

2017ж

2018ж

2017ж

2018ж

2017ж

2018ж

2017ж

2018ж

2017ж

2018ж

2017ж

2018ж

2017ж

2018ж

2017ж

2018ж

Ақмола

65

100

73

29,7

18

51,5

0

12,3

9

5,5

21

0

15

0

65

100

Ақтөбе

90

100

15

1,8

14

17,1

43

65,3

20

15,9

3

0

23

0

47

100

Алматы

50

100

4

0,9

0

0

21

50,7

23

15,5

19

1,8

0

0

81

98,2

Атырау

94

100

62

1,7

19

73,2

0

0

0

25,2

26

0

0

0

54

100

ШҚО

100

100

68

33,7

4

32,9

25

28,3

0

5

0

0

1

3,7

99

96,3

Жамбы

95

100

63

5,8

4

76,4

23

7,9

0

10

23

0

2

0

75

100

БҚО

74

100

51

35,9

32

51,0

0

0

17

13,1

0

0

0

0

100

100

Қарағанды

87

100

65

0

30

95,7

0

0

5

4,3

9

0

0

0

91

100

Қостанай

92

100

38

3,5

29

52,0

0

1,6

33

42,9

16

0,4

1

0

83

99,6

Қызылорда

100

100

84

33,1

14

54,4

0

0

2

12,5

0

0

0

0

100

100

Маңғыстау

77

100

71

42,2

0

12,7

27

24,7

1

20,4

52

0

0

100

48

0

Павлодар

91

100

12

0

5

30,6

65

43,5

1

25,1

71

0

0

0

29

100

СҚО

99

100

29

9,4

46

75,2

0

0,8

25

14,6

10

0

0

0

90

100

ОҚо

97

100

42

21,7

20

42,7

0

12,6

38

23,0

3

0

0

100

97

0

Астана ТҒӨО

100

100

31

20,5

20

23,8

30

34,7

19

14,8

0

0

71

95

29

5

Алматы ҚҚО

93

100

9

4,9

7

4,0

69

78,8

9

12,3

3

0

87

100

5

0

РҚО

99

100

50

29,4

12

4,4

0

0,1

37

66

0

0

100

100

0

0

ҚР бойынша

90

100

40

15,6

16

38,1

20

24,8

14

17,5

4

0

56

69,8

39

30,2